Een voorstel voor 2027 — voor inwoners van 0 tot 100+, en voor de collega’s die het moeten waarmaken.
Voor wie is het relevant? Waar begint het? Waar eindigt het? En wat is onze rol daarin?
Wat doen we concreet om dit te realiseren?
Waaraan meten we of de aanpak succesvol is?
Opgebouwd uit openbare bronnen. Aanvulling is welkom.
Zorgplicht voor gemeenten. De gemeente maakt elke vier jaar een meerjarenplan mét de bibliotheek. Wij leveren data over gebruik, bereik en maatschappelijke impact. Digitale inclusie wordt expliciet genoemd.
Nu nog beschikbaar: Basis AI-cursus, AI-Inspiratiegids, AI-Parade. In 2024 deed 89% van de bibliotheken al iets met digitaal burgerschap — AI was een van de populairste onderwerpen.
De kerndoelen digitale geletterdheid worden dan wettelijk verplicht in het primair onderwijs. Scholen gaan vanaf dat moment zoeken naar partners.
Drie deadlines vallen samen in 2027.
Drie leerlijnen. Drie keer AI erin.
Elke lijn houdt zijn eigen doelgroep, zijn eigen partners en zijn eigen momenten. Wat erbij komt is de AI-vraag die daar hoort — en verder niets.
Hulp bij brieven en formulieren
Wat is echt, wat is betrouwbaar, hoe blijf je zelf nadenken
AI in schoolwerk, AI-beelden, chatbots als vriend
Onafhankelijke, actuele uitleg over AI — naast de collectie die we al hebben.
Niet een cursus over techniek, maar hulp bij díé brief. Het IDO als natuurlijke voordeur.
Uitproberen zonder kosten en zonder dat je iets fout kunt doen.
Het is dan niet ondenkbaar dat bibliotheken in de toekomst een rol gaan spelen in het collectief toegankelijk maken van hoogwaardige kunstmatige intelligentie, net zoals zij dat eerder deden met boeken, tijdschriften, internet en digitale vaardigheden.Erik Reuvers, adviseur Digitale Geletterdheid bij Probiblio — column “Van toegang tot kennis naar toegang tot denkvermogen”, 1 juli 2026
Een cursus begint bij wie al wéét dat hij iets mist. Het grootste deel van Venlo weet dat nog niet.
Dus laten we het zien. Geen cursus — vijf minuten waarin iemand zelf ontdekt wat ermee kan, op een plek waar hij toch al kwam.
Overgang 3 — van kunnen naar routine — laten we bewust los: die bouwt iemand op in zijn eigen praktijk. Wij zijn geen opleidingsinstituut, maar de gratis en onafhankelijke start — én de doorverwijzer. Drie routes, afhankelijk van waaróm iemand verder wil.
Behoefte ophalen bij inwoners en partners. Tegelijk inventariseren wat er per afdeling al loopt.
Het jaarprogramma 2027 wordt nú geschreven. Dit is het raam. Afstemmen met samenwerkingspartners over hun aanbod.
Collega’s en vrijwilligers eerst. Basis AI-cursus voor iedereen met klantcontact.
Uitrol per doelgroep, te beginnen bij 67+ en de jeugd. De AI-vraagbaak gaat van start.
Deelnemers per doelgroep en per vestiging — ook in de kernen, niet alleen de Stadsbibliotheek
Drie vragen vóór en na afloop. Niet wetenschappelijk, wel vergelijkbaar over de tijd
Van een vraag bij het IDO naar een cursus, en van een cursus naar verdieping
Drie maanden later één vraag aan een kleine groep deelnemers: hebt u het sindsdien gebruikt, en waarvoor?
Vragen?
Achter deze presentatie zit een verdieping — de AI-vraagbaak uitgewerkt, de regiestructuur, wat ik bewust pas na 2027 plan en mijn bronnen. Die sla ik nu over, maar ik heb ze bij de hand.
De hele presentatie blijft online staan op bibliotheek.remigommans.nl/casus.html
Wekelijks, op een vast moment, te beginnen in de Stadsbibliotheek en daarna roulerend langs de kernen. Bemenst door een medewerker met AI als aandachtsgebied, samen met een getrainde vrijwilliger.
Geen afspraak nodig, geen vraag te klein. Het IDO leert ons al jaren dat mensen pas met hun echte vraag komen als de drempel laag genoeg is.
Getraind op onze eigen, gecontroleerde content: openingstijden, cursusaanbod, veelgestelde IDO-vragen, wegwijs in het sociaal domein.
Randvoorwaarden: geen persoonsgegevens, altijd bronvermelding, altijd een mens achter de hand, en eerst intern beproefd met medewerkers voordat inwoners hem gebruiken.
De volgorde is bewust: eerst de mens, dan de techniek. Een assistent die het antwoord niet weet moet doorverwijzen naar het spreekuur — niet andersom.
Eén levend overzicht: welke activiteit, welke doelgroep, welke trede, welke afdeling, wie is eigenaar. Iedereen kan erin kijken. Wie iets nieuws bedenkt, ziet meteen of het er al is.
Alle betrokken afdelingen aan tafel, vier keer per jaar. Geen nieuw overleg als het kan aanhaken bij bestaand overleg.
AI-momenten gekoppeld aan wat er landelijk toch al is: Media Ukkie Dagen, Week van de Mediawijsheid, de AI-Parade. Meeliften scheelt werk en vergroot bereik.
Nieuwe AI-ideeën lopen langs de coördinator Digitaal. Niet om te blokkeren — om te verbinden met wat er al loopt.
Kwaliteitsborging is mijn vak. Dit is wat ik als QESH-coördinator deed: niet meer regels, maar één plek waar de waarheid staat.
De bewustwordingsmomenten zitten in contact dat er al is: het voorleesuur, de balie, het IDO, de lopende cursussen. Het lesmateriaal bestaat ook al — Basis AI-cursus en AI-Inspiratiegids van Bnetwerk, de doorgaande lijn van Cubiss.
Wel eenmalig: instructie voor medewerkers en vrijwilligers, in stap 3 van jaar 1.
Het KB-programma Digitaal Burgerschap loopt t/m 2027 — precies het jaar waarin we opschalen. Daarna:
De kerndoelen digitale geletterdheid worden per augustus 2027 wettelijk verplicht. Staan wij dán klaar, dan zijn we de vanzelfsprekende partner. Vraagt een eigen traject met team Onderwijs.
Een vaste maakplek in de Stadsbibliotheek. Pas zinvol als de basis staat en we weten wat mensen echt willen.
Collectieontsluiting en aanbevelingen — het beleidsplan noemt dit al. Eerst het publiek, dan onze eigen processen.
De digitale vraagbaak openstellen voor inwoners, ná een geslaagde interne pilot en met de privacyafspraken op orde.
Met Bibliotheek Maas en Peel en Cubiss-breed. Samen ontwikkelen in plaats van zes keer apart.
Liever vier dingen geborgd dan negen half. Dat is ook wat het volgende meerjarenbeleidsplan verdient.